خوانندگان ارجمند من می توانند مقاله های این تارنما را یا در آرشیو موضوعی در موضوع مربوط به خود بیابند یا در فهرست همه ی نوشته های تارنما که در ستون آرشیو موضوعی نهاده شده است، هر مقاله را به طور مستقیم فراخوانده و بخوانند. با سپاس، آریا ادیب
مقالات نهاده شده در این تارنما در یک نگاه :
١– سرگذشت زبان فارسی
● سرگذشت زبان فارسی جلال خالقی مطلق
● درباره ی فقر فرهنگی مهاجمان به زبان فارسی دکتر جلال متینی
● دوره های تاریخی واژه پذیری در زبان فارسی دکتر علی اشرف صادقی
● نگاهی به تاریخچه ی خط و زبان در ایران نورا نیک سرشت
● ● بخش نخست : دوران پیش از اسلام
● ● بخش دوم : دوران پس از اسلام (خواهد آمد)
۲ – دگرگونی های تاریخی در زبان فارسی (Semantics)
● زبان و جامعه . دکتر پرویز ناتل خانلری
● تاثیرات زبان عربی در پیدایش زبان دری و شعر عروضی فارسی
( تکامل ادب فارسی در دوران پس از اسلام )
احسان طبری
٣ – مسایل امروز زبان فارسی
● جایگاه سیاسی زبان فارسی آریا ادیب
● مشکلات کنونی زبان فارسی و راه های حل آن ها احسان طبری
● آسیب دیدگی های زبان فارسی دکتر پرویز ناتل خانلری
● رفتارهای ناهنجار فارسی زبانان با زبان فارسی دکتر حلیل دوستخواه
(زبان فارسی از آشوب تا سامان)
● وضعیت امروز آموزش زبان و ادبیات فارسی حسین ذوالفقاری استاد دانشگاه تربیت مدرس
در دانشگاه های ایران عباس علی وفایی استاد دانشگاه علامه طباطبایی
عنایت سمیعی منتقد و شاعر
سعید حمیدیان استاد دانشگاه و پژوهشگر
شاپور جور کش شاعر، منقد و مترجم
● فارسی شناسی دکتر علی اشزف صادقی
● فارسی زبانی عقیم در ساخت دانشواژه ها دکتر محمد رضا باطنی
● مقوله هایی از زبان شناسی در زبان فارسی دکتر محمد رضا باطنی
٤– ادبیات فارسی ( گفتارهای عمومی )
● ادبیات فارسی ملک الشعرای بهار
● نخستین نسل ادبیات داستانی ایران محمد بهارلو
● شعر شناسی ملک الشعرای بهار
● درباره ی شعر و شاعر احسان طبری
● سخنی درباره ی شعر (فارسی) احسان طبری
● درباره ی نقد شعر (چه گونگی نقد شعر نو ) احسان طبری
● تحولات ادبیات فارسی از انقلاب مشروطه تا انقلاب بهمن دکتر محمد رضا شفیعی کد کنی
● ویژگی های سبک شاعران و فالب های شعر کلاسیک شامل سالار
آریا ادیب
۵ – دستور زبان و آیین درست نویسی فارسی
● درباره ی فارسی نویسی ناصر پور پیرار
● بزرگ سازی و کوچک سازی ِ واژه ها در زبان فارسی احسان طیری
● نکته هایی از درست نویسی زبان فارسی آریا ادیب
(درباره ی : فعل «بایستن» / «است» و «هست» / «گفتی» و «گویی» / صفت ساده و صفت مفعولی /
دراز نویسی / «بر علیه» / نشانه های نگارشی / گرایش به حذف حرف اضافه / اضافه کردن «ی» در حالت
اضافه / گذاشتن و گزاردن / دسته ها و انواع به کارگیری های نادرست واژه ها و عبارات در زبان فارسی / به
گردن یا در گردن / اشتباه گرفتن ترکیب اضافی با ترکیب وصفی / کاربرد نادرست صفت و اسم مونث در زبان
فارسی، . . . )
● غلط های مشهور املایی و دستوری زبان فارسی دکتر سعید نفیسی
مهدی پرتوی آملی
محمد نبی عظیمی
● پاک سازی زبان فارسی از قاعده های دستوری
زبان عربی محمد پروین گنابادی
٦– خط فارسی
● درباره ی تغییر خط فارسی دکتر پرویز ناتل خانلری
● شیوه ی خط فارسی دکتر پرویز ناتل خانلری
● مساله ی اصلاح خط فارسی دکتر پرویز ناتل خانلری
● درباره ی اصلاح خط فارسی دکتر پرویز ناتل خانلری
● مساله ی خط احسان طبری
● سرگذشت فکر تغییر خط فارسی یحیی آرین پور
۷ – زبان عامیانه ، اصطلاحات و ضرب المثل های فارسی آریا ادیب
● حرف های آ و الف ● حرف ب ● حرف پ ● حرف ت
● حرف ج ● حرف چ ● حرف ح ● حرف خ
● حرف های د و ذ
۸ – کالبد شکافی واژه های زبان فارسی (Etimology)
● بحثی درباره ی « موشک » و « رزمایش » رستم جمشیدی
● « آیین » و « دین » مجتبا آقایی
● دگرگردی واژه ها در سیر زمان دکتر فریدون جنیدی
(درباره ی واژه های « باد »، « کمر »، « کمربند »، « افسوس »،
« پرستیدن » (و مشتقات آن)، واژه های «زن»، «بانو» و «دوشیزه»، « آریا»، «ایران» و «اوستا»)
● در جست و جوی حل معمای واژه های «تات»، «تاجیک» و «تازی» دکتر یحیا ذکا
● درباره ی واژه ی «کردن»، پسوندهای مکان ِ ساخته شده از آن دکتر فریدون جنیدی
و نام شهر «کرمان»
● درباره ی ریشه ی فارسی واژه ی " عشق " محمد حیدری ملایری
● ریشه ی ایرانی نام "دریای سیاه " و رودخانه های " دانوب " و " دُ ن " دکتر بهرام فره وشی
● سرگذشت واژه ی " گل " دکتر بهرام فره وشی
● ریشه ی نام شهرهای: اردبیل، اردکان، اهواز، دلیجان، دکتر فریدون جنیدی
سمرقند، شیراز، قتدهار و مریوان و بسیاری از روستاهای ایران
● کند و کاوی در معنی و ریشه ی واژه ی "عجم" محمد عجم
۹– ریشه های تاریخی اصطلاحات و ضرب المثل های فارسی آریا ادیب
مهدی پرتوی آملی
● ● بخش نخست:
آب از سرچشمه گل آلود است، آب پاکی روی دست کسی ریختن، آب زیر کاه، آبشان از یک جوی نمی گذرد، آتش بیار معرکه، آفتابی شدن، از بیخ عرب شدن، انگار از دماغ فیل افتاده، از کوره در رفتن، از کیسه ی خلیفه بخشیدن، الکی، با آب حمام دوست گرفتن، باج ندادن به شغال، باج سبیل، باد آورده را باد می برد، بادنجان دور قاب چیدن، برو آن جا که عرب نی انداخت، بز بیاری، بل گرفتن، به مشروطه اش رسید، بند را آب دادن، به رخ کشیدن، پارتی بازی، پته اش روی آب افتاد، پدرت را در می آورم، پدر سوخته، پهلوان پنبه، پنبه ی کسی را زدن، تعارف شاه عبدالعظیمی، جنگ زرگری، جور کسی را کشیدن، جیم شدن، چشم روشنی، چوب توی آستین کسی کردن، حاجی حاجی مکه، حاشیه رفتن، به کرسی نشاندن حرف، حرف مفت، حقه بازی، حمام زنانه، حیدری و نعمتی، خاک بر سر، خر کریم را نعل کرده است، خط و نشان کشیدن برای کسی.
● ● بخش دوم:
دری وری، دست شستن از کاری، دست کسی را توی حنا گذاشتن، دست کسی را توی پوست گردو گذاشتن، دنبال نخود سیاه فرستادن، دو قورت و نیمش هم باقی است، ریش و قیچی را به دست کسی دادن، زندگی سگی، زیر پای کسی را جارو کردن، زیر کاسه نیم کاسه ای است، سایه تان از سر ما کم نشود، سبزی پاک کردن، سبیلش آویزان شد، ستون پنجم، سر و کیسه کردن، سر و گوش آب دادن، سگ نازی آباد، سنگ دیگری را به سینه زدن، سوراخ دعا را گم کردن، . . .
١۰– واژه نامه ی بیگانه – فارسی آریا ادیب
● از حرف آ تا ش
● از حرف ص تا ی
١١– هنر ترجمه و مسایل آن
● چه گونگی واگویی و نوشتن نام های بیگانه در فارسی دکتر پرویز ناتل خانلری
● مسایل واژه سازی دکتر داریوش آشوری
● توانایی زبان فارسی در واژه سازی دکتر محمود حسابی
● نگاهی به برخی از مسایل ترجمه در ایران علیزضا سمیعی
● واژه و واژه سازی، شیوه های برابر سازی و برابر یابی، دکتر کوروش صفوی
خط فارسی و درست نویسی، فارسی سره
و پسرفت آموزش زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه های ایران
١۲– گفتارها و دیدگاه ها
● حتا مثلن خاهر : سه پیشنهاد نگارشی افشین دشتی
● سنت دیرینه ی واژه پردازی پارسی رستم جمشیدی
● در آشپزخانه ی زبان فارسی از ۴ دیواری
(در باره ی کاربرد فعل «خوردن» در زبان فارسی)
● نیما یوشیج از نگاه دیگران دیدگاه های منتقدان و شاعران امروز
● گفتاری پیرامون "زبان"، "گویش" و "لهجه" در فارسی دکتر ایران کلباسی
١٣– آیا می دانستید که . . . ؟
● دانستنی های گوناگون از زبان و ادبیات فارسی آریا ادیب
● ● فهرست کامل پرسش های " آیا می دانستید که . . . ؟ "
● ● بخش نخست از شماره ی ١ تا ٣۸
● ● بخش دوم از شماره ی ٣۹ تا ۵٦
● ● بخش سوم از شماره ی ۵٧ تا ۷٦
● ● بخش چهارم از شماره ی ۷٧ به بعد
١۴- ابزار کار ادبی آریا ادیب
● ابزار کار ادبی (تعریف های کلی)
● آشنایی با اصطلاحات ادبی
● ● بخش نخست از حرف آ تا ش
● ● بخش دوم از حرف ص تا ی
● علم بدیع ( آرایه های ادبی )
● علم بیان
● مکتب های ادبی و هنری
● جایزه های ادبی و به ترین آثار ادبی جایزه گرفته در ایران و جهان
● علم عروض
● ● وزن شعر فارسی دکتر پرویز ناتل خانلری
● ● علم عروض و وزن شعر فارسی آریا ادیب
١۵- بررسی ها و پژوهش های ادبی
● ادب شناسی (سبک شناسی) " علویه خانم " ناصر موذن
● در حست و جوی " سر ّ " حافظ احسان طبری
● نگاهی به کتاب شعر متعهد ایران سعید سلطانی
● فردوسی در هاله ای از افسانه ها دکتر جلال متینی
● واژه های فارسی به کار رفته در قرآن پروفسور دکتر آرتور جفری
Prof. Dr. Arthur Jeffery
● تاثیر اروپا در زبان و ادبیات فارسی :
● ● نقش اروپا در ادبیات امروز ایران پروفسور دکتر الساندرو باوسانی
Alessandro Bausani Prof. Dr.
● ● تحولاتی در نثر امروز فارسی پروفسور دکتر پیتر ایوری
Peter Avery Prof. Dr.
● نمودهای پویایی و ایستایی زبان در آثار جمال زاده جواد اسحاقیان
● نخستین زن شاعر پارسی گوی پوریا گل محمدی
● مقوله های اقتصادی در ادبیات کلاسیک ایران احسان طبری
١٦ – تاریخ ادبیات کلاسیک
● ● دوره های تاریخی نثر فارسی ملک الشعرای بهار
● ● دوره ی نخست: دوره ی سامانی ( از ۳٠٠ تا ٤۵٠ ه ق)
١۷-- تاریخ ادبیات معاصر
● بخش نخست: از دوران مشروطیت تا سال ١٣۰۰ ش (دوره ی انقلابی)
● ویژگی های نوژایی ادبی در دوران مشروطه دکتر یعقوب آژند
● سرگذشت نثر معاصر، خودشناسی محمد علی سپانلو
● بخش دوم: از سال ١٣۰۰ تا ١٣۲۰ ش (دوره ی تجربه و آزمایش)
● حیات ادبی ایران در دوران رضا شاه دکتر یعقوب آژند
● سرگذشت نثر معاصر، دوره ی فترت محمد علی سپانلو
● بخش سوم : از سال ١٣٢٠ تا ١۳٤٠ش (افول "کهنه" و شکوفایی "تازه")
● جریان های ادبی پس از سقوط رضا شاه تا دهه ی چهل دکتر یعقوب آژند
● سرگذشت نثر معاصر، برگشت موج محمد علی سپانلو
● بخش چهارم: از سال ١۳٤٠ تا ١۳۵٠ش (به کرسی نشستن "تازه" ها)
● سرگذشت نثر معاصر، خانه روشنی (خواهد آمد)
● نخستین گام های زنان در ادبیات داستانی معاصر حسن میر عابدینی
١٨- فولکلور ایران، توده شناسی
● ادبیات عامیانه ی ایران مهران افشاری
● فولکلور ایران : یحیی آرین پور
● ● ضرب المثل های فارسی
● ● قصه ها و افسانه های فارسی
● ● ترانه های ملی ایران
● چهره های فولکلوریک در قصه ها و مثل های ایرانی احسان طبری
● ترانه های عامیانه و برخی مختصات فنی و هنری آن ها احسان طبری
١٩- ادبیات کودکان و نوجوانان
● نخستین مطبوعات کودکان و نوجوانان در ایران علی کاشفی خوانساری
● نقش انقلاب مشروطه در پیدایش ادبیات نو کودکان و نوجوانان محمد هادی محمدی
● آسیب شناسی کتاب های کودکان و نوجوانان استاد هارون شفیعی
● در کلاس "ساده نویسی" برای کودکان و نوجوانان ایرج جهانشاهی قاجار
● بررسی حایگاه و نقش پیشگامان ادبیات نو کودکان و نوجوانان : (خواهد آمد)
- عباس یمینی شریف
- محمود کیانوش
-